In dit artikel
Werkt CBD echt, of is het placebo? Hieronder leest u wat er bekend is.
Wat is het placebo-effect?
Een placebo is een behandeling zonder werkzame stof, bijvoorbeeld een pil van alleen suiker. Toch merken mensen er soms iets van. Dat heet het placebo-effect. Het ontstaat vooral door verwachtingen: wie verwacht dat iets helpt, ervaart soms ook echt verandering.
Daarom vergelijken onderzoekers een nieuw middel altijd met een placebo. Pas als het middel duidelijk beter werkt dan de placebo, weet je dat het effect niet alleen door verwachting komt.
En het nocebo-effect?
Het omgekeerde bestaat ook. Bij het nocebo-effect ervaren mensen klachten of bijwerkingen door een behandeling zonder werkzame stof, puur omdat ze die verwachten. Alleen al lezen over mogelijke bijwerkingen kan daaraan bijdragen.
Wat is er bekend over CBD?
Er bestaat één erkend geneesmiddel met CBD: een drank die artsen voorschrijven bij een paar zeldzame, ernstige vormen van epilepsie bij kinderen en volwassenen. Dat middel is uitgebreid onderzocht, wordt alleen op recept gegeven en gebruikt doseringen die vele malen hoger liggen dan in een CBD-supplement.
Voor andere toepassingen is het beeld veel minder duidelijk. Er is wel onderzoek, maar vaak bij dieren, in het laboratorium of bij kleine groepen mensen. Een goed voorbeeld is het Leidse onderzoek naar cannabis en pijn: daar werkte de variant met vooral CBD niet beter dan placebo.
De CBD-olie die u in winkels en webshops koopt, is een voedingssupplement. Voor CBD als supplement zijn geen gezondheidsclaims goedgekeurd.
Ervaringen zijn echt, maar geen bewijs
Veel gebruikers vertellen dat ze iets merken van CBD. Die ervaringen zijn voor hen echt. Alleen kun je uit een persoonlijke ervaring niet afleiden of het door de CBD komt, door verwachting, door andere veranderingen in je leven of door toeval. Daarvoor is onderzoek met een placebogroep nodig.
Wat betekent dit voor u?
- Ga niet uit van wonderverhalen. CBD is geen middel tegen alles.
- Heeft u klachten? Ga dan eerst naar uw huisarts.
- Gebruikt u CBD als supplement? Volg het etiket en overleg met uw arts of apotheker als u medicijnen gebruikt.
Hoe wordt het placebo-effect uitgesloten?
In goed onderzoek krijgt de ene groep het echte middel en de andere groep een nepmiddel dat er precies hetzelfde uitziet. Niemand weet wie wat krijgt, ook de onderzoekers niet; dat heet dubbelblind. Alleen als de groep met het echte middel duidelijk beter scoort, is er een effect aangetoond. Bij CBD-supplementen is dat soort onderzoek schaars.
| Soort bewijs | Hoe sterk? |
|---|---|
| Eigen ervaring of verhalen van anderen | Zwak: placebo en toeval spelen mee |
| Onderzoek in het lab of bij dieren | Interessant, maar niet over mensen |
| Onderzoek zonder controlegroep | Beperkt |
| Dubbelblind onderzoek met placebo | Sterk |
| Overzicht van meerdere goede studies | Het sterkst |
Uw verwachting telt mee
Ook de verpakking, de prijs en wat u erover gelezen heeft, beïnvloeden hoe u een middel ervaart. Daarom is het verstandig om nuchter te blijven: houd bij wat u merkt, verander niet te veel tegelijk, en wees voorzichtig met conclusies na een paar dagen. Meer tips leest u in de gebruiksaanwijzing.
Hoe dat in de praktijk uitpakt, ziet u ook in onze artikelen over CBD en ontstekingen, chronische stress en de overgang: overal is goed onderzoek met een placebogroep schaars.
Veelgestelde vragen over CBD en placebo
Is CBD een placebo?
Niet per se. Er bestaat een erkend geneesmiddel met CBD voor zeldzame vormen van epilepsie. Voor de meeste andere toepassingen is niet aangetoond dat CBD beter werkt dan placebo.
Waarom merkt de één wel iets van CBD en de ander niet?
Dat is niet goed bekend. Verwachtingen, de hoeveelheid, het product en persoonlijke verschillen kunnen allemaal een rol spelen.
Kan het placebo-effect ook bijwerkingen geven?
Ja. Dat heet het nocebo-effect: klachten die ontstaan doordat iemand ze verwacht.
Bestaat er CBD als medicijn?
Ja. Er is een CBD-drank die artsen voorschrijven bij een paar zeldzame vormen van epilepsie. Die krijgt u alleen op recept, via de apotheek.
Wat is het verschil tussen placebo en nocebo?
Bij het placebo-effect ervaart iemand verbetering door verwachting. Bij het nocebo-effect ervaart iemand juist klachten door verwachting.
Hoe weet ik of CBD bij mij iets doet?
Dat is lastig te zeggen, omdat verwachting een rol speelt. Heeft u klachten? Bespreek die dan met uw huisarts.
Wat is een dubbelblind onderzoek?
Onderzoek waarbij deelnemers en onderzoekers niet weten wie het echte middel krijgt en wie een nepmiddel.
Waarom zijn ervaringsverhalen geen bewijs?
Omdat placebo, toeval en andere veranderingen ook meespelen.
Dit artikel is algemene informatie en geen medisch advies. Heeft u gezondheidsklachten, neem dan contact op met uw huisarts.
